GEZOND EN DUURZAAM LEVEN

 

LEZING IN HET KADER VAN DE INSPIRATIEDAG 11 NOVEMBER 2014, OWC te ANTWERPEN

 

WAT IS GEZOND

 

In Nederland kennen we de schijf van 5. Hierin staan de 5 dingen, die je in iedere geval moet eten wil je gezond zijn en blijven. En dit is per geslacht en leeftijd aangepast.

Voor mij zou dat zijn:

·        2 stuks fruit en 4 scheppen groente

·        4 aardappels/ 4 opscheplepels pasta/rijst en 6 sneetje brood

·        1 ½ plak kaas en ½ liter melkproducten, 100-125 gram vlees ( vervangers)

·        1 eetlepel vet

·        2 liter vloeistof ( incl. melk)

 

En als ik me dus hier aan hou, dan zou ik gezond leven......... ja ja, maar wordt er dan niet iets overgeslagen? Is de mens geen psychosomatische eenheid, en is aan dit gehele verhaal ook niet een psychologische kant te bezien?

 

Ik denk van wel. Ik stel me op het standpunt, dat het lichaam een psychosomatische eenheid is, een eenheid van lichaam en geest. Denk maar eens terug toen je lichaam ziek was, toen je bijvoorbeeld griep had. Je was echt niet vrolijk en op sociaal terrein was je ook niet te genieten. Je voelde je zielig en wilde alleen maar in bed liggen.....

 

Omgekeerd is het ook zo: 

Peter A. Levine, schreef in zijn boek: “De tijger ontwaakt”:

De psychologie benadert trauma's meestal door hun effecten op de geest. Dit is op zijn best het halve verhaal en geheel ontoereikend. Als lichaam en geest niet als een eenheid worden benaderd, kunnen we traumatische ervaringen nooit diepgaand begrijpen of verwerken”. ( citaat pag. 16).

 

En dit is dan ook precies de insteek waarom wij ( Griet en ik), het vandaag zullen hebben over onze geestelijke gezondheid, of liever gezegd, daar waar we denken gezond te redeneren, maar waar misschien een addertje onder het gras zit.

 

Voor de duidelijkheid: ik ga het hier niet hebben over pathologieën, zoals schizofrenie, psychoses, retardaties en andere zaken die bij een psychiater thuis horen. Nee, deze dag zal ik het hebben over u en mij, gewone gezonde mensen, die “niets” mankeren en gewoon functioneren in de maatschappij. Die denken alles zelf te beslissen en geheel controle te hebben over hun functioneren.

HET BEGIN

 

Eens werden we geboren als een hulpeloos, hulpbehoevend wezentje. Puur afhankelijk van onze papa en mama. We stonden op de drempel van het leren van wie we zijn en wat we kunnen. We hadden een aantal taken te vervullen, alvorens we volgroeid zouden zijn. En aan dit groeiproces hadden we onze ouders en de omgeving waarin we opgroeiden nodig.

 

DE ROL VAN ONZE OUDERS

 

Als we als kleine hulpeloze schepseltjes geboren worden, hebben we onze ouders letterlijk nodig om te overleven. Ze bieden veiligheid, warmte, geborgenheid, ze zien en horen ons, ze geven voeding, lijfcontact etc.

Als onze ouders dit allemaal kunnen geven, is er niet zoveel aan de hand. Echter onze ouders zijn eens kinderen geweest van hun ouders, en die weer van de ouders ervoor etc. , en iedereen heeft wel een steekje laten vallen. Onze ouders waren dus niet zo perfect en onze opvoeding dus ook niet. Er zullen zaken geweest zijn, die we niet gekregen hebben en waardoor die veiligheid, warmte en voeding niet zo 100% perfect was. En dit zorgt ervoor, dat we gaan reageren op dat gemis. We gaan een deel van die pijn, die onveiligheid die het ons oplevert uit de weg, door het niet te voelen. Immers, als we zouden voelen dat onze ouders niet perfect zijn, dat het onze goden niet meer zijn, dan zouden we het niet overleven. We gaan ons dus aanpassen. We wijken af van het oorspronkelijke plan hoe wij zouden leven en passen onze nieuwe strategie aan. En hoe we dat doen en op wat voor manier, dat is afhankelijk van de fase waarin we op dat moment leven, oftewel onze leeftijd.

 

AANPASSINGEN AAN ONZE OPVOEDING

 

0 – ½ jaar                 pijn: afwijzing van met name de moeder

                                   aangepast gedrag: onzichtbaar zijn/zich terugtrekken

                                   overtuiging: ik heb geen recht om te bestaan

                                   heling: het eigen lichaam ontdekken

 

1 ½ – 3 jaar             pijn: smorende/indirecte manipulerende ouders

                                   aangepast gedrag: mopperen/oppotten

                                   overtuiging: ik heb geen recht op vrijheid

                                   heling: ik ben vrij ervaren, ik maak mijn eigen keuze

 

2 – 3 jaar                 pijn: verwaarlozende ouders

                                   aangepast gedrag: zuigend, wanhopig zijn

                                   overtuiging: ik heb geen recht op behoeftes

                                   heling: liefde in zichzelf vinden

2 ½ – 4 jaar             pijn: overheersende ouders met hoge verwachtingen

                                   aangepast gedrag: mentale houdgreep

                                   overtuiging: ik heb geen recht op onafhankelijkheid

                                   heling: kwetsbaarheid tonen, openheid creëren, en overgave

 

3 ½ – 5 jaar             pijn: ouders die kinderen afwijzen in de liefde

                                   aangepast gedrag: perfectionisme/grensafbakening

                                   overtuiging: ik heb geen recht om te begeren/ lief te hebben

                                   heling: hart en seks verbinden

 

Dus elke pijn geeft op een andere leeftijd, een ander leeftijdsfase van onze groei, een overtuiging, waarmee we de volwassen wereld in stappen.

Let wel, dit is niet onze oorspronkelijke overtuiging van eenheid en de wereld is zo mooi.

           

HOE KAN HET, DAT WAT WE TOEN ERVOEREN IN ONZE VOLWASSENHEID TERUG KOMT? WE WETEN TOCH WEL BETER?

 

We leren. We leren al vanaf het moment dat we in de baarmoeder zitten. We ervaren daar zaken, die ons een bepaald gevoel geven. ( Denk maar aan klassieke muziek welke gespeeld wordt vóór de bevalling, waarvan het kind ná de bevalling rustig wordt. Hetzelfde geldt voor de hartslag van de moeder). In iedere geval leren we dus te ervaren wat voor ons prettig is en wat misschien minder prettig.

Dat leren slaan we op in onze hersenen.

In onze hersenen is er één specifiek orgaantje, welke hier verantwoordelijk voor is. Dit heet de amygdala.

 

Amygdala

 

De amygdala vormt een onderdeel van het limbische systeem.

Het limbische systeem (Latijn limbus = rand of zoom) is een groep structuren in de hersenen, die betrokken zijn bij emotie, motivatie, genot en het emotionele geheugen. Het is (evolutionair gezien) een van de oudste delen van de hersenen ( reptielenhersenen)  maar bevat ook enkele nieuwere structuren. Het limbische systeem bestaat uit een verzameling van nauw met elkaar verbonden kernen en een deel van het schorsgebied. Het gaat bij het limbische systeem dus om de functie, eerder dan de topografie van de hersenen.

 

 

 

 

 

Onderdelen van het limbische systeem en hun functies:

 

·        de hippocampus: lange termijngeheugen ( en dus minder over de emotie)

·        de gyrus cinguli, waarvan het voorstel deel te maken heeft met: evaluatie van beloning en straf

·        de hypothalamus: deze regelt het autonomie zenuwstelsel door middel van hormonen. Ze is betrokken bij de regulering van bloeddruk, hartslag, honger, dorst, seksuele opwinding en de slaap-waakcyclus

·        de amygdala: betrokken bij agressie en angst

·        de cortex orbitofrontalis: betrokken bij het nemen van beslissingen en actieve leerprocessen

·        het septum pellucidum: betrokken bij de verbinding van de verschillende gebieden. Men denkt, dat het dient als een soort schakelstation tussen de cognitieve processen ( cortex en hippocampus) en de emotionele processen ( amygdala en hypothalamus)

 

Ten aanzien van de emoties, denkt men nu (2014), dat de emotie niet meer gezien als een 'unitaire functie', dat wil zeggen een door een enkel circuit gestuurde functie, maar denkt men meer in termen van verschillende emotiesystemen die van verschillende circuits en netwerken in de hersenen afhankelijk zijn. ( Bron: Wikipedia).

 

 

WAT HEEFT DIT ALLES NU MET ONZE EMOTIE TE MAKEN?

 

Wel, toen we gemaakt werden in de buik van onze moeder, was dit deel van onze hersenen (reptielen-hersenen), dus al gevormd. Dus ook tijdens en na de geboorte. Ervaringen, positief of negatief, konden we dus al opslaan, al hadden we er geen woorden voor.

Ook de ervaringen die we in de eerste levensjaren opgedaan hadden, konden in ons geheugen worden opgeslagen. En hier is die amygdala een belangrijk onderdeel in. Deze amygdala leert ons, uit vroegere ervaringen, wat goed is en waarbij we dus kunnen blijven, of wat fout is, en waarvoor we kunnen vluchten, ermee moeten vechten of waar we bang voor mogen zijn.

De prikkels die deze amygdala doorgeeft, wordt door de hippocampus omgezet in prikkels die naar het lichaam gaan, en wat onwillekeurig gebeurt. We hebben er dus geen controle over.

 

HET ZENUWSTELSEL

 

Ons zenuwstelsel is opgebouwd uit een willekeurig ( animaal) zenuwstelsel en een onwillekeurig ( autonoom) zenuwstelsel. Met ons willekeurig zenuwstelsel kunnen we willekeurige dingen doen: bijvoorbeeld onze vuist ballen, of op onze tenen gaan staan. Het onwillekeurig zenuwstelsel echter gebeurt buiten onze bewuste wil om. Afgezien van enkele uitzonderingen kan niemand zijn hart van de ene op de andere moment sneller laten kloppen, de pupil groter of kleiner laten worden, of de huid meer laten zweten.

Dit deel van het zenuwstelsel, wat in feite een eigen wil heeft, kunnen we onderverdelen in twee delen: de parasympaticus ( welke ons systeem doet herstellen) en de orthosympaticus ( welke ervoor zorgt dat we overleven: vechten, vluchten en angst).

 

EN HOE GAAT DIT NU IN DE PRAKTIJK?

 

Wel, wat hierboven staat is natuurlijk reuze interessant voor onderzoekers, maar wat hebben wij eraan, en nog sterker, hoe kunnen wij ermee werken?

Zoals ik eerder zei, hebben we al in de baarmoeder geleerd. We weten al ( al is dat onbewust), of iets goed of fout voor ons is.

Stel nu eens, dat de moeder overweegt om abortus te laten doen. En stel nu eens dat het kind in die buik dat kan voelen ( daar zijn echo-opnames van, dat het kind   weg zwemt van het gereedschap welke de arts inbrengt). Wat leert het kind dan? Het leert dat de wereld waar hij naar toe gaat niet veilig is. Wat denkt u, zal die dan de eerste fase van zijn leven: 0 – ½ jaar, met open armen doorleven? Of zal die wegvluchten uit dat deel dat hem daartoe brengt?

 

Even ter herinnering:

0 – ½ jaar                 pijn: afwijzing van met name de moeder

                                   aangepast gedrag: onzichtbaar zijn/zich terugtrekken

                                   overtuiging: ik heb geen recht om te bestaan

                                   heling: het eigen lichaam ontdekken

 

We zien dan ook dat die mensen letterlijk uit hun lichaam vluchten en veel moeite hebben met het voelen en alles sterk beredeneren.

 

Ok, u kunt denken: dat is wel ver gezocht, dus laten we wat meer op aarde blijven: Stel dat  het kind niet voldoende datgene krijgt wat het nodig heeft aan liefde, warmte, aandacht, voeding etc. Stel dat het kind opgroeit in een disfunctioneel gezin ( agressie, dronkenschap, ruzie etc.). Dat is niet zover gezocht denk ik. Wat denkt u, zal dat kind in 100% overgave leven met de ouders? Ik denk het niet.

 

 

Even ter herinnering:

 

2 – 3 jaar                 pijn: verwaarlozende ouders

                                   aangepast gedrag: zuigend, wanhopig zijn

                                   overtuiging: ik heb geen recht op behoeftes

                                   heling: liefde in zichzelf vinden

 

Dit kind zal de ouders niet meer vertrouwen en zal zijn behoefte-invulling niet meer bij de ouders leggen. Sterker nog, het kind zal zelf wel gaan zorgen dat het datgene krijgt wat het in het leven nodig heeft. En aangezien dat niet spontaan gegeven gaat worden, zal het op manipulatieve manier zorgen dat het datgene krijgt wat het nodig heeft, desnoods gaat het daarover liegen. En deze nood is vaak zo groot, dat die invulling op een zuigende manier gebeurt.

 

OK, DAT IS HET KIND, HOE DE VOLWASSENE?

 

Wat hierboven beschreven is, is geen uitzondering. Wat hierboven beschreven is , is meestal regel. Iedereen heeft vergelijkbare gevoelens gekend en ze weggeduwd. Onze amygdala is een fantastische interne geheugen waar alle prikkels van buitenaf geanalyseerd worden en waar we kunnen ervaren of iets goed is of niet. En dan niet alleen in de (jonge) kinderjaren van 0 – 7 jaar, maar ook als volwassenen. Immers, het programma voor onze computer is al geschreven.

 

IS ONZE INTERNE COMPUTER TE RESETTEN?

 

Dat resetten noemen we therapie.

Er zijn hele groepen mensen die in hun leven wat willen gaan doen aan dat “iets” waarmee ze niet content zijn.  Er zijn hele groepen mensen die bij ( praat) psychologen lopen. Er zijn hele groepen mensen die zoeken. Zoeken naar....ja, naar wat? Naar zichzelf, zichzelf toen ze nog klein en onbeschadigd waren.

Deze mensen zijn zoekende, omdat ze zichzelf tegen komen in situaties als:

 

·        het spaak lopen van relaties,

·        in hun beroepskeuze,

·        de omgang met familieleden,

·        in de omgang met hun ouders

·        ze raken sociaal geïsoleerd

 

Als je hen vraagt: “Ben je gelukkig?”, dan is het antwoord meestal

ontkennend. Ze hebben geen idee waar hun negatieve gevoelens vandaan komen, maar dat het niet ok is, dat staat voor hen als een paal boven water. Velen vinden dan ook de weg naar de psycholoog of de psychiater. En velen vinden daar wat ze zoeken.

Echter een deel “moet er maar mee leren leven”. Ze krijgen medicijnen mee en mogen de rest van hun leven deze blijven slikken, tot groot plezier van de farmaceutische industrie.

 

INNERLIJKE KINDTHERAPIE

Mensen die ik hierboven beschreven heb, zijn dus o.a. de mensen die wij in onze praktijk De Vier Cirkels te zien krijgen. Mensen die soms geweldige banen hebben, of juist niet. Mensen die normaal functioneren, of juist niet, maar in iedere geval mensen die zich niet lekker in hun vel voelen zitten. Ze kunnen er zelf echter niet de vinger opleggen.

Wij zeggen dat die mensen een Innerlijke Kind in zich meedragen. Natuurlijk zijn ze niet zwanger, maar dit is een metafoor voor zaken die in de kinderjaren zijn ervaren  (groot of klein), waar men meestal nu geen weet meer van heeft, maar die wel hun invloed uitoefenen in het hier en nu, in de volwassene.

Er zitten gevoelens en overtuigingen in die mensen die zo bij hun existentie horen, dat ze niet beter weten dan dat het zo hoort. En nee, ze zijn niet gek, ze zijn niet ziek, ze functioneren normaal maar zijn niet gelukkig met de manier waarop ze thans leven.

 

INNERLIJKE KIND EN RELATIES

 

Die mensen dragen dus een kind met zich mee. En dat kind geeft hun signalen ( de interne overtuigingen), over wat de behoefte is van dat kind. Stel: koestering.  In de keuze van de relatie zal die persoon dus een partner kunnen zoeken, waarbij men aanvoelt, dat deze partner wel eens datgene kon geven wat die persoon nodig heeft......OF: juist niet, dat ze een partner kiezen die dit juist niet in zich heeft, maar waarbij de boosheid naar de eigen ouders toe verwerkt kan worden.

Hoe dan ook, men gaat een contract aan. Een contract van: “Als jij mij helpt, dan help ik jou”. Deal? Nee dus, want een ander kan jou niet helpen. Een ander kan niet in jouw hersenen kruipen om het daar schoon te maken, op te lossen, te voeden,  of het veilig maken. Dat zal die persoon zelf mogen doen.

En als dat nu allemaal zo eenvoudig was, dan stonden Griet en ik hier niet, want er is nog een kaper op de kust: de interne criticus.

 

DE KRITISCHE OUDER

 

Naast het Kindsdeel hebben we ook nog een deel in ons, die zegt wat we MOETEN doen. We hebben dingen geleerd te aanvaarden en onze leven daarnaar ingericht. Wat wij toen wilden was niet van belang, wat onze opvoeders wilden, dat was van belang en aan die regels moesten wij ons voegen. Schematisch ziet het er zo uit:

 

Schema TA rood en groene delen.

 

 

DE VOLWASSENE

 

Deze middag gaat het over gezond en duurzaam leven.

Gezond leven is dus ook gezond geestelijk leven. Onze psyche mag ook gezond zijn. En hoe komen we daar dan? Door niet meer te leven in het verleden of de toekomst, maar door te leven in het hier en nu. Door te leven in onze eigen volwassen wereld. En deze volwassene is het derde aspect van ons systeem

 

 

 

INNERLIJKE KINDTHERAPIE

 

Zoals ik eerder aangaf, zijn wij mensen een psychosomatische eenheid. Wil ons lichaam gezond zijn, moet onze geest gezond zijn. Wil onze geest gezond zijn, zal ons lichaam gezond mogen zijn. Gezond eten en drinken en genoeg lichaamsbeweging etc. zullen ervoor zorgen dat ons lijf gezond is. Maar hoe zit dat met onze psyche? Wat doen de mensen daar zoals aan? Ze volgen cursussen, ze gaan naar psychologen en psychiaters, en toch levert dat niet altijd het gewenste resultaat op. Hoe kan dat?

 

RATIONELE EN EMOTIONELE DEEL VAN ONZE HERSENEN

 

Hoe de verwerking in onze hersenen precies plaats vindt, daar zijn de geleerden het nog niet over eens. Dat er verschillen zijn, dat is wel duidelijk. Ik blijf in mijn verhaal er dan ook vanuit gaan dat er verschillen zijn tussen linker en rechter hersenhelft.

 

Afbeelding linker en rechter deel hersenen met ratio en emotio ( schematisch).

 

 

 

WELKE THERAPIE BIJ WELKE KLACHT?

 

Zoals ik aangegeven heb ontstaan veel klachten die we in ons volwassen leven ervaren, in de jonge kinderjaren. Voor het gemak hanteer ik de grens van 7 jaar. Na die 7 jaar, gaan we in feite onze ervaringen verdiepen maar is min of meer het script van ons leven al geschreven ( TA: Eric Berne: levensscript). En kijken we nu eens waar de meeste problemen kunnen ontstaan? ( Of vanwaar we onze problematiek erven), dan is dat uit deze periode, die eerste 7 jaar dus. De jaren waar we onze taal nog niet machtig zijn, dus aan onze gevoelens nog geen woorden konden geven. 

Stel we gaan met deze klachten naar een psycholoog. ( Voorbeeld: ik heb het gevoel dat ik tekort kom). Die zet ons dan in een kamer neer en gaat met ons praten. Praten dus in het HIER EN NU. Echter de oorzaak zat bijvoorbeeld in de periode van 2 – 3 jaar ( zie voorbeeld hierboven). Hoe kan die persoon dan de oorzaak te weten komen, immers, in die periode waren er nog weinig woorden, in die periode voelde die persoon alleen maar.

 

AANPAK INNERLIJKE KINDTHERAPIE

 

De strategie, welke Griet en ik hanteren, is de strategie van de ervaring en het voelen. We laten de mensen ervaren dat ze liefde tekort gekomen zijn, door te luisteren naar hun behoefte en waar mogelijk invulling te geven aan die behoefte. De mens is een psychosomatische eenheid, en we pakken zowel de psyche ( het gevoel), als de somatiek ( het lichaam) aan. Daarnaast hebben we oog voor de spiritualiteit en de energie. ( Voorbeeld: als iemand verkracht is, zit energetisch niet zelden de penis nog in het meisje. Deze zal er uit gehaald mogen worden, welke dan meestal wonderbaarlijke veranderingen in die persoon tot gevolg heeft.). Praten kan dan veel opleveren, maar met dit stukje zal altijd gevochten mogen worden.

 

DE VIER CIRKELS

 

In onze praktijk, De Vier Cirkels in Mechelen werken we dus met deze vier aspecten van de heling. En ook bij ons zijn er cliënten die niet veel wijzer worden en niet in beweging komen. Echter vele “opgegeven” cliënten, die elders eerst hun geluk hebben beproefd, komen hier tot heling, hetgeen Griet en mij veel voldoening geeft.............

 

Met hartegroet, Griet & Remke

 

De Vier Cirkels

Stationsstraat 10

2800 Mechelen

 

 

 

 

 

 


© 2018 Het innerlijke kind - realisatie: BMT Media