LEZING INSPIRATIEDAG 15 AUGUSTUS 2017-2
 

1)    Inleiding

Na de lezing en de oefeningen van vanochtend, is het nu tijd eens te gaan kijken wat er in onze mind zit, in het onderbewustzijn. Worden we geleid door onze bewuste psyché, of zit er nog iets onder?
 

2)    Psychologie

Tot nu toe werden vele theorieën ontwikkeld rondom trauma- en hechtingsonderzoekingen. Men ging ervan uit dat dit de oorsprong was van de manier waarop wij functioneerden.
Echter in de 20 jaar dat ik nu ervaring heb met mensen en hun problematieken, bleek, dat voor die geboorte ook een peridode lag, welke invloed uitoefende op wie we uiteindelijk zijn. En dan bedoel ik niet een vorig leven, maar meer de zich ontwikkelde bewustwording en psyché in de baarmoeder en in de periode rondom te geboorte.  Ik sta hierin niet alleen. De wetenschap van de pre- en perinatale psychologie is op dit moment (2017) sterk aan het groeien en steeds meer therapeuten komen er achter, dat ze met praten alleen niet dat effect bereiken, welke noodzakelijk is om de mensen te helpen.
 

3)    De mens en de geboorte

Wij als mens hebben ons zo geëvolueerd, dat we te vroeg geboren worden. In feite, op basis van vergelijkingen met andere dieren, zouden we 9 + 18 maanden in de buik mogen blijven zitten, om dan pas geboren te worden. Dit lukt biologisch echter niet, daar het hoofd dan te groot voor het baarmoederkanaal zou zijn. Het gevolg hiervan is, dat we dus “te vroeg” geboren worden. We zullen daarom een warm nest nodig hebben om verder te kunnen groeien. Binnen dat nest zijn we afhankelijk van onze verzorgers. En deze verzorgers bepalen mede of we een vertrouwen opbouwen of dat we meteen in onze verdediging/overlevingsmodus schieten. Binnen in ons leven gaan we dan reageren als in een status na een trauma. De wetenschap noemt dit dan een Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS).

4)    PTSS

Ieder mens maakt wel eens iets mee, wat nadendert in diens psyché. Deels zullen we dat wegduwen en vergeten, echter ook een deel blijft steeds bewust in onze psyché steken. We denken er in feite elke dag aan. In beide gevallen is de schok van het trauma nog niet verwerkt. Hierbij wil ik aantekenen, dat ik onder trauma datgene versta waarvan we niet kunnen vluchten of mee kunnen vechten. Ons systeem kent dan maar één mogelijkheid: bevriezen.
Gaandeweg ons leven kunnen deze bevroren delen weer oplaaien. Dit kan gepaard gaan met ernstige angsten en paniek. Het trauma wordt als het ware opnieuw beleefd. Om deze redenen zal iemand, die aan PTSS leidt de gevoelens, gedachten en/of situaties die herbeleving kunnen oproepen proberen te vermijden.
 

4.1.          Hoe ziet de PTSS er qua klachten uit?

Deze mensen hebben last van nachtmerries en slaapproblemen. Ze zijn prikkelbaar en hebben soms last van woede-uitbarstingen. Ze zijn op de hoede en altijd waakzaam. Ze hebben concentratieproblemen, zijn schrikachtig en hebben een vermijdingsgedrag.
Het gevolg hiervan is, dat iemand met PTSS vast kan lopen in het dagelijks functioneren, moeilijk kan functioneren in de dagelijks activiteiten als school en werk. Hierdoor kunnen ze in een isolement komen te zitten. Het vertrouwen wordt ernstig op de proef gesteld. Familie, vrienden en collega’s worden vaak gewantrouwd, zeker als die te dichtbij komen en een trigger vormen voor iets wat aan de PTSS onderhevig was.
Vaak zien we PTSS optreden naast depressiviteit, angststoornissen, paniekstoornissen en lichamelijke klachten (hypertonie spieren, spierpijn, hoofdpijn en vermoeidheid). Kortweg somatisch-symptoomstoornissen genoemd (DSM-5). Bij deze klachten kunnen er geen medische of lichamelijke oorzaak worden vastgesteld.

4.2.          De behandeling van PTSS

Naast zaken als EMDR, traumagerichte cognitieve therapie en in bepaalde gevallen medicamenteus, is het ook mogelijk PTSS te benaderen met exposure therapie.

4.3.          Exposure therapie

Zoals het woord al zegt, wordt je stap voor stap blootgesteld aan datgeen wat het trauma heeft opgewekt en waaraan jij je in je gedrag probeert te onttrekken. In feite ga je je angsten dus aan. Bijvoorbeeld: heb je hoogtevrees, dan zal je stapje voor stapje mogen ervaren wat die hoogte met je doet en dat jij die hoogte de baas kan worden, in plaats van die hoogte jou. Heb je angsten voor intimiteit, dan zal je letterlijk stapje voor stapje dichter bij iemand mogen komen, waarbij uiteindelijk huid-huid contact de laatste fase is. Per stapje ga je dan weer voelen met bijbehorende reactie, over wat dat alles met je doet. Op die manier komen onderliggende trauma's naar boven, waarmee dan door een therapeut gewerkt kan worden. 
Normaliter gaan we deze angsten uit de weg. Door dit fenomeen zullen we dus nooit ervaren wat het is om die angst onder ogen te zien. Immers, we lopen ervoor weg. In de zin: “Zie de wolf in de ogen en hij zal weglopen” zit in feite al hetgeen er in de exposure therapie gedaan wordt.
Je leert dus in een gecontroleerde, veilige toestand je angsten stap voor stap te ervaren. Je leert dat jij de controle hebt over de situatie (door bijvoorbeeld "stop"te kunnen zeggen). Je kan er dan achter komen, dat jij heer en meester bent over die angsten en niet andersom. Vaak gaat dit niet met woorden, maar met ervaren van toestanden en situaties. 
Voorbeeld: Vind je aanraken eng, dan zal je stap voor stap uitgenodigd worden aan te raken en aangeraakt te worden, opdat je gaat ervaren wat dit met je doet. De therapeut zal je hierbij ondersteunen. Op die manier leert jouw verdedigingssysteem (hippocampus en amygdala) nieuwe ervaringen kennen en zal jouw primaire reactie van afweer veranderen (Joseph LeDoux).
 

5)    Adult Attachment Therapy©

Veel mensen lopen rond met de gevolgen van een trauma, zonder dat ze dit zelf weten. Immers, ze hebben geen vliegtuigongeluk meegemaakt of zijn niet verkracht. Toch blijven deze traumatische ervaringen actief, totdat ze doelgericht zijn verwerkt.
Deze trauma-ervaringen kunnen we opdelen in 4 soorten trauma’s:
1)      existentiële trauma
                a.   = al die ervaringen die de mensen beroven van hun eigenheid. Dat kan tijdens een kaping of gijzeling, maar ook in gezinssituaties
2)      verliestrauma
3)      symbiosetrauma en bindingssysteemtrauma
4)      trauma door gebrek aan liefde in combinatie met geweld
 
Net als wat Prof. dr. Franz Ruppert in zijn boek: “Vroegkinderlijke trauma” vertelt, is ook mijn ervaring, dat bij de meeste mensen die bij mij aankloppen om hulp de volgende thema’s centraal staan:
  • de traumatisering van hun behoefte aan liefde en hun vermogen om lief te hebben
  • de traumatisering van hun seksualiteit

5.1. Adult Attachment Therapy en Exposure Therapie

Om nu al deze trauma's het hoofd te bieden, wordt er veel gepraat. Echter de bron van de trauma zit vóór het achtste levensjaar. We hadden toen nog geen taal (de preverbale tijd), en communceerden via onze gevoelens (limbische systeem). We voelden toen wel veel en via dit voelen slaan we de negatieve, traumatiserende ervaringen op. Hoe hier nu mee te werken?

Binnen de Adult Attachment Therapy gaan we uit van de stelling, dat alles wat fout is gegaan in de jonge jaren, hersteld kan worden door het opnieuw te ervaren binnen een gecontroleerde setting. We gaan uit van de plasticiteit en het herstellingsvermogen van onze hersenen. Werden we dus tekort aangeraakt, dan zal de aanraking die leemte opvullen. Kregen we een tekort aan voeding (lichamelijk, psychisch, emotioneel), dan kunnen we dit herstellen op oudere leeftijd. Immers onze manier van opslag van onze ervaringen via de hippocampus, is nog net zo als in de jonge kinderjaren. 
Dus, daar waar we angsten voor hebben, als bijvoorbeeld getroost worden, gestreeld worden, aangeraakt worden (al of niet huid-huid contact), zal dus door middel van het ervaren van die troost, aanraking, streling geactiveerd mogen worden. Door de stap voor stap benadering en de traagheid van de behandeling, alsmede door het uitnodigend karakter van de Adult Attachment Therapy, komen traumatische ervaringen langzaam boven drijven, welke dan met eender wat voor techniek aangepakt kan worden.
Onze ervaring is, dat niet alleen de ouders, maar ook de kinderen van die ouders hier veel winst mee behalen. De enige tegenstander die wij zullen moeten overwinnen is de eigen Innerlijke Criticus (een voortvloeisel van onze opvoeding) en de daardoor gevormde "eigen" overtuigingen. In dat laatste komen we ook in contact met de publieke opinie, welke zegt dat huid-huid aanraking een seksuele handeling is. Niets is echter minder waar. We seksualiseren alles maar al te graag, deels omdat we er bang voor zijn en deels omdat we niet precies weten hoe ermee om te gaan. Hierdoor geven we die negatieve lading weer door aan onze kinderen. Echter door die huid-huid contacten komt er meer oxytocine vrij. Oxytocine die we nu juist heel hard nodig hebben om de stress naar beneden te brengen (via de n. vagus). 
Sta ik daarin alleen? Nee dus. Dr. David J. Wallin, klinisch psyhcoloog schreef in zijn boek: "Gehechtheid in psychotherapie": "Hoe extremer de dreiging, hoe krachtiger het verlangen naar verbondenheid, veelal via de concrete nabijheid van huid-op-huid-contact. Klaarblijkelijk kan lichamelijke nabijheid, onontbeerlijk voor het voortbestaan van het jonge kind, vaak als een emotionele noodzaak worden ervaren, door oudere kinderen en volwassen". ( pag. 13,2007)
In 2017 schreef Prof. dr. Bessel van der Kolk (één van 's werelds meest vooraanstaande deskundigen op het gebied van traumagerelateerde stress) in zijn boek: "Traumasporen" het volgende: "De natuurlijkste manier voor mensen om te kalmeren is door aangeraakt, geknuffeld en gewiegd te worden. Dit helpt bij overmatige arousal (Remke: stressniveau) en zorgt ervoor dat we ons heel, veilig, beschermd en beheerst voelen. Aanraken, het elementairste hulpmiddel waarover we beschikken om te kalmeren, is echter uit de meeste therapieën verbannen. Toch kun je niet volledig herstellen als je je niet veilig voelt in je eigen lichaam. Daarom moedig ik al mijn patiënten aan om deel te nemen aan één of andere vorm van lichaamswerk zoals massages". (pag 296 e.v.). 
Wie hier meer over wil weten nodig ik uit naar mijn lezing op 15 september 2017 te komen in het OWC te Antwerpen (www.owc.be). Onderwerp: "Aanraking, een mogen of moeten". 


Supplement:          Oorzaken traumatisering

Waarnemen, voelen, denken, willen, herinneren, zich bewust worden van zichzelf zijn psychische functies die niet pas na de geboorte tot ontwikkeling komen. Ze zijn al vanaf de eerste weken van de zwangerschap aanwezig. Dit zijn dan ook de eerste bouwstenen van de ontwikkeling van de psyché. We moeten ons daarbij realiseren, dat psyché en bewustzijn iets geheel anders is. De meeste psychische processen verlopen dan ook in het onderbewustzijn.
Al hetgeen er dus als traumatisch wordt ervaren door de vrucht, zal worden opgeslagen in het leerbesef, dat zo de wereld er dus uitziet. We leren dan al vroeg hoe ons ertegen te wapenen.
Voorbeelden van oorzaken van traumatiseringen:
  • de manier waarop men verwekt is
    • is men verwekt als een daad van liefde, of was het een daad van geweld?
  • was de baarmoeder een tijd van het paradijs, of was het een hel
  • was de geboorte een zachte en vloeiende overgang naar het leven buiten de baarmoeder?
  • werd je verwelkomt na de geboorte?
  • hoe werd je verzorgd na de geboorte?
  • kreeg je voldoende lichamelijke voeding (eten, aanraking) en was er emotioneel contact?

5.1.1.     @ Oefening:

  • Ga rustig zitten en doe je ogen dicht. Stel jezelf voor als klein mensje in de baarmoeder van je moeder, verbonden met de navelstreng (NB. In de praktijk leid ik dit langer in, echter daarvoor is hier, gezien de geringe tijd voor deze lezing, geen plaats).
  • Geef jezelf een kleur en ook je moeder.
  • Kijk wat er in de navelstreng gebeurt. Geef jij energie aan je moeder of doet zij dat naar jou toe?
  • Hoe is de kwaliteit van deze energie? Is dat Liefde en warm, of zit daar een negatieve lading op.
  • In geval van negatieve lading, stuur je deze energie terug naar je moeder met de woorden: “Deze energie heb ik niet nodig. Het is jouw energie, jij bent er verantwoordelijk voor. Ik kan er niets mee”.
@Oefening:
Zachtheid: ga in tweetallen bij elkaar zitten. De ene doet de ogen dicht en de andere streelt zachtjes diens handen gedurende 5 minuten. Daarna wisselen. Daarna delen van ervaring.

@Oefening:

In tweetallen: Twee cirkels maken en de binnenste cirkel gaat zitten. De buitenste cirkel komt in diens schoot te liggen. Zachtjes strelen van alleen !!! het hoofd inclusief haren

@Oefening:

Indien er nog tijd is: eerste fase van Adult Attachment Therapy. Het op het hart leggen van het hoofd. Onderrug steunen en nek zachtjes masseren (n. vagus).

Adult Attachment Therapy kan eens per jaar in groep worden beoefend en anders individueel bij Remke Kamphuis: De Vier Crikels te Muizen: www.hetinnerlijkekind.be
 
© De Vier Cirkels, 2017
 
-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-
 

 

 
 
 
 
 
               
 
 

© 2018 Het innerlijke kind - realisatie: BMT Media